Biskop Nils meddelar att han, utöver de mirakler som biskop Valdemar av Odense tidigare nedtecknat på påvens befallning, inte vågar förtiga ytterligare underverk. Kristina i Bro i Östra Husby socken plågades i åratal av djävulen så att syn och hörsel fördärvades och benen förlamades. Hennes make och släktingar förde henne till Vadstena kloster, där hon i allas åsyn skakades och slogs mot kapellväggen i flera dagar. På sjunde dagen, under elevationen av Kristi kropp i mässan, lämnade djävulen henne; hon ropade 'Jag ser Herrens kropp!', reste sig och lovprisade Gud och den saliga Birgitta. Efter ett återfall i hemmet återvände hon till Vadstena, där djävulen enligt hennes egen berättelse förklarade att han skulle överge henne för gott, eftersom platsen var honom motbjudande. Biskopen såg henne själv frisk till kropp och sinnen ett och ett halvt år senare, med prästen Johan Eriksson och klosterprästerna Johannes Präst, Martin och Kettilmund som edsvurna vittnen.
Vidare berättas om den tvååriga Kristina, dotter till Jakob i Ullälva i Örtomta socken, vars kropp böjdes bakåt i en cirkel av djävulens angrepp. Föräldrarnas löften till Vadstena lindrade plågan, men först när modern fullgjorde sitt löfte att själv bära flickan till klostret blev barnet helt botat – något biskopen kunde bekräfta två år senare inför vittnena Cecilia, Jakob, Peter Smålänning och Håkan Olofsson. En annan Kristina, från Stavsäter i Vists socken, vittnade under ed om en böld på höger sida som brast så att en stor öppning uppstod och även tarmarna skadades, så att allt hon åt trängde ut. Efter löfte till den saliga Birgitta och tre dagars böner läkte hennes inre, och öppningen slöts gradvis; hennes make Ingolf Gudmundsson, grannen Bothild och kyrkoherden Karl i Vist vittnade.
Slutligen berättas att lekmännen Nils Petersson och Henrik Petersson den 8 september 1377 kom till biskopen i Vadstena. De hade fängslats i Västerås av fogden Klaus Dume, anklagade för samröre med pirater utan bevis, och suttit fastkedjade i över två månader. Sedan de åkallat den saliga Birgitta och lovat bära sina kedjor till Vadstena brast järnen och låsen öppnades utan verktyg, och de kunde gräva sig ut ur fängelset som om jorden varit lös aska, förbi sovande vakter. De lämnade kedjorna som offergåva i Vadstena, där köpmän intygade att kedjorna tillhörde staden Västerås. Biskopen tillägger att många fler strömmar till klostret med berättelser om räddning genom Birgittas förtjänster, vilka nedtecknas och bevaras där. Eftersom notarier sällan används i Sverige har han beseglat brevet tillsammans med kanikerna Lars Petersson och Lars Ödesson samt prebendaten Henrik Hennekesson i Linköping.
Sanctissimo in Christo patri ac domino suo karissimo domino Gregorio digna Dei prouidencia sacrosancte Romane et vniuersalis ecclesie summo pontifici et reue[ren]dissimis in Christo patribus dominis sacrosancto cardinalium collegio ? humilis et deuotus filius Nicolaus Dei et sancte sedis gracia episcopus Lyncopensis cum omni humilitate et reuerencia oscula pedum beatorum. Gloriosus Deus, qui dat virtutem et fortitudinem plebi sue ? qui racionalem creaturam suam per Spiritum Sanctum suu[m] sibi feliciter vnitam et effectamsue diuinitatis participem gratanter erigit in sublime et ditat felicibus incrementis, jpse beate memorie Birgittam, cuius gloriosum corpus in monasterio Watzstena dyocesis mee quiescit, non solum, dum viueret in terris, excellenter graciarum ornatam carismatibus ? sibi dilectam assumpsit in sponsam ? et diuine sapie[ncie] radiis illustrabat ? verum eciam nunc de vite presentis laboribus ereptam diuersis ? miraculorum prodigiis et signis inter sanctos suos mirificat et inter homines ? fama celebrem efficit ? et ostendit meritis gloriosam. Quorum miraculorum aliqua per venerabilem fratrem dominum Waldemarum Ottoniensem episcopum ex mandato sanctitatis vestre conscripta fuerunt, aliqua eciam ad presens ego timens, ne diuinam offensam incurrerem, si ea sub silencio latere permitterem, eidem sanctitati vestre insinuare decreui; et sequuntur in hunc modum. Quedam Cristina de Bro parrochie Husaby,?- dyocesis Lyncopensis pluribus annis a dyabolo grauissimas infestaciones et vexaciones paciebatur, antequam nuberet et amplius postquam nupta fuit, adeo, quod dyabolus vis[um et] auditum sibi obstrueret et genua et crura sibi ita fortiter constringeret, quod omnino reddebatur inhabilis ad ambul[andum].[Maritu]s vero et propinqui vouerunt eam ad [mona]sterium in Wazstena et adduxerunt eam ibidem, [et] posuerunt eam in capellam ad parietem et obseruabant [eam]. Jps[a][vero] ibidem vehementer concussa et collisa a dyabolo ? ad parietem omnibus, qui astabant, videntibus et in toto corpore horrendo modo vexata pluribus diebus ? Tandem septima die, dum missa cantabatur, sub eleuacione corporis Christi dimisit eam dyabolus. Et ipsa clamabat dicens: Ecce video corpus Domini! ? Et statim surrexit et circuiuit altare et glorificabat Deum et beatam Birgittam pro liberacione sua, et magna multitudo populi, que astitit, obstupuit et Deo gracias egit. Jpsa vero iam sanata cum marito suo reuertebatur in domum suam et statim iterum dyabolus affuit apparens sibi in specie pueri, sicut prius, et maledixit ei et improperabat, quod eum deserere vellet ? Et incepit eam vexare de nouo, et sic iterum maritus et propinqui adduxerunt eam in Wazstena. Et cum ibidem venisset ipsamet dicebat ? coram populo, quod dyabolus iterum apparuit sibi. Et maledixit ei ? dicens se eam iam oportere deserere et amplius non redire ? quia locus ille vehementer infestus et tediosus erat sibi, et quod grauia ibidem improperia sustinebat ? Mulier predicta ad presenciam meam adducta fuit, et vidi eam sanam corpore et sensibus, iam euoluto anno et dimidio, postquam eam dyabolus dimississet. Testes autem astiterunt ipsa muliere presente primo Johannes Erici presbiter, curatus vicinioris ecclesie, vbi morabatur predicta mulier; jtem presbiteri ipsius monasterij in Wazstena, scilicet Johannes dictus Prest, Martinus et Katilmundus. Qui iurati ad sancta Dei ewangelia ? et singillatim examinati ? dixerunt hec omnia contigisse in loco predicto, sicut iam scripta sunt ? Et plures alii offerebant se ad testificandum ? quia liberacio ipsius mulieris fuit publice facta in ipso loco. Jtem quedam Cristina infans duorum annorum, filia Iacobi Wllerfue parrochie Øratompta dyocesis Lyncopensis, subito a dyabolo arrepta fuit et adeo grauiter vexata, quod capud, pedes et totum corpus quasi in circulum retro ad dorsum girabantur ? pectusque et venter ? vehementer inflabant et tremuerunt ? propter quod parentes graui dolore concussi consilium tandem habuerunt, quod votum facerent pro ea ad monasterium in Wazstena. Et vouerunt primo, quod oblacionem pro ea mitterent, et statim mitigabatur dolor ? set non omnino liberabatur. Jtem transactis nouem septimanis, quia incepit iterum vexacio crescere, mater vouit, quod eam propriis humeris portaret ad ipsum monasterium ? et statim dolor conquieuit, propter quod mater non curauit votum adimplere. Et sic euolutis aliis nouem septimanis et vltra iterum vehementissime paciebatur puella ? propter quod mater timore magno concussa apprehendit filiam et festinabat ad monasterium predictum venire ? Quo cum venisset, jn continenti omnino curata est puella ? nec vmquam postea vexacionem illam perpessa est. Jam duobus annis euolutis, postquam hoc contigerat, puellam illam vidi ad presenciam meam adductam bene sanam corpore et sensibus. Et testes aderant cum ipsa puella ? Cecilia et Jacobus parentes sui, Petrus Smalenninge et Haquinus Olaui de Wllerfue opido predicto, qui omnes iurati et singillatim examinati deposuerunt de verbo ad verbum, vt superius scriptum est. Jtem quedam Cristina de Stafsætir parrochie Wist Lincopensis dyocesis ad presenciam meam adducta et de veritate dicenda iurata dixit, quod in ventre subtus costas in dextro latere creuit sibi apostema cum vehementi dolore adeo, quod totum latus illud jntumuit, jn quo continue per octo septimanas grauiter vexabatur ? Et tandem apostema ipsumcircumquaque rumpebatur et corruit extra corpus, jta quod magna apertura apparuit in ipso corpore. Ex vehemencia doloris eciam intestina lesa erant, ita quod illa, que comedit, per ipsam aperturam effluxerunt. Propter quod vicini eius et propinqui stupore concussi consuluerunt, quod se voueret ad beatam Birgittam in Wazstena. Quod cum fecisset, continue per tres dies perseuerabat clamans et jnuocans auxilium eiusdem beate Birgitte ? et promisit, quod nudis pedibus et aspera veste induta perficeret votum predictum, et hoc jdem eciam vouerunt vicini secum. Tercia ergo die predicta sanabantur sibi omnia viscera jnterius, et nichil inde postea effluxit et omnis dolor conquieuit, sed apertura exterius in corpore non statim set paulatiuis,? incrementis in breui tempore curabatur. Testes autem secum fuerunt Jngolphus Gudmundi maritus suus et Botildis vicina sua de predicto opido Stafsætir et Karolus de Wist presbiter curatus ipsius, qui omnes jurati et singillatim examinati deposuerunt de verbo ad verbum, sicut superius est expressum. Jtem in Natiuitate beate Virginis sub anno Domini Mccclxxseptimo venerunt ad presenciam meam me tunc constituto in predicto monasterio Wazstena Nicolaus Pætersson laicus dyocesis Lyncopensis et Henricus Pætarsson laycus dyocesis Roskildensis. Et jurati ad sancta Dei ewangelia et singillatim examinati deposuerunt, quod, cum ambo pariter venissent ad ciuitatem Arosiensem, capti fuerunt per quendam Nicolaum Duma prefectum terre et positi in carcere ciuitatis sub cathenis et seris fortissimis et grauiter constricti et serati ad parietem carceris, quia asseruit eos socios esse piratarum, nichil tamen contra eos probare potuit ipsis constanter negantibus. Qui, cum ibi sedissent per duos menses et vltra, inceperunt clamare et jnuocare auxilium diuinum et sanctos. Et tandem conuersi totis votis et desiderijs clamabant ad beatam Birgittam, vt juuaret eos / et eos jnnocentes eriperet vouentes, vt cathenas illas cum seraturis suis quantumcumque ponderosas portarent secum ad locum de Wazstenum, vbi gloriosum corpus eius quiescit, si de cathenis ipsis eos eriperet. Et statim alter apprehendit ferrum, quod ad collum suum erat, et frangebatur, et sera cathenarum super tybias fortissima ad tactum ipsius aperta est. Alter vero nullomodo liberabatur. Tandem post plures dies jnuocato iterum predicte domine Birgitte adiutorio statim, cum seras ipsas fortissimas tangebat, cum jnuocacione Dei et eiusdem beate Birgitte tam super tybias quam super collum, aperiebantur sine quacumque concussione lapidum, ferri uel aliorum instrumentorum. Et audientes quod circumquaque carcerem sedebant custodes armati vigilantes et tumultum inter se facientes, iterum sub inuocacione Dei et eiusdem felicis domine inceperunt fodere terram subtus ? Et foderunt cum solis manibus ad longum spacium ultra carcerem, jta quod terra dissoluebatur sine quacumque penuria ? ac si dissolutos c?neres pre manibus habuissent. Et lapides, qui erant murati in pauimento platee sine quocumque labore ipsorum separabantur abinuicem et ceciderunt inferius. Et ipsi ascenderunt cum cathenis ipsis. Et sedebant statim in loco ipso, vbi ascenderunt ? duo de custodibus ipsis armati, qui adeo grauiter sopore apprehensi erant, quod nec ad casum lapidum predictorum nec ad ascensum istorum euigilare potuerunt. Et hoc contigit circa mediam noctem, quod ascenderunt / Liberacio autem de cathenis, vt fatebantur, contingebat prima hora eiusdem noctis. Qui statim portantes secumcathenas ipsas cum seraturis ipsis recto itinere ad locum de Wazstena venerunt et cathenas ipsas ibidem obtulerunt magnificantes et glorificantes Deum et dominam Birgittam ? Quas cathenas tunc ibidem vidi adductas astante magna multitudine hominum. Quidam eciam mercatores aderant tunc ibidem, qui fatebantur in veritate cathenas illas Arosiensis ciuitatis fuisse et se illas nouisse et pluries in ipso carcere se vidisse easdem captiuis impressas. Jtem vltra hoc concurrunt in monasterio predicto de diuersis locis et terris viri et mulieres glorificantes Deum et publice predicantes se meritis eiusdem beate Birgitte de diuersis periculis et languoribus ereptos. Testes tamen secum non adducunt. Quorum verba, recepto prius ab eis et eorum quolibet iuramento de veritate dicenda, juxta narraciones eorum scribuntur et in ipso loco reseruantur. Premissa vero omnia eidem sanctitati ? vestre ? scribo et notifico et sigillum meum eisdem appendi facio teste Deo sine omni fauore sinistro et affectu peruerso, nec vt temerarius presumptor set vtinam ? velut humilis angelice doctrine discipulus benedico Deum celi et confiteor, quia fecit nobiscum misericordiam suam, qui eandem sanctitatem ? vestram ? semper conseruet et dirigat feliciter in agendis. Verum, quia notariorum vsus rarus est in terra ista, nec eis creditur set sigillis, jdeo prouidi viri et discreti presbiteri ? Laurencius Petri et Laurencius Odonis canonici et Henricus Henichini prebendatus Lyncopensis, qui presentes fuerunt examinacioni miraculorum predicte per nos facte et omnibus aliis superius expressis, se subscribunt et sigilla sua appendunt in testimonium premissorum. Datum in dicto monasterio Wazstena anno Dominj Mccclxx septimo, decima die mensis Septembris. Et ego Laurencius Petrj canonicus Lyncopensis premissis miraculorum examinacioni, discussionj ? et conscripcioni et alijs omnibus et singulis superius expressis, dum sic agerentur, presens jnterfuj et jn bona fide testificor ea sic deposita examinata ? discussa et conscripta fuisse. Et jn testimonium illorum me subscribo et sigillum meum appendo per prefatumvenerabilem patrem ? dominum meum Lyncopensem episcopum requisitus ? Et ego Laurencius Odonis canonicus Lincopensis premissis miraculorum examinacioni, discussionj ? et conscripcioni ac omnibus aliis et singulis superius expressis, dum sic agerentur, presens interfui et in bona fide testificor ea sic deposita, examinata, discussa et conscripta fuisse ? Et in testimonium illorum me subscribo ? et sigillum meum appendo, per prefatum venerabilem patrem dominum meum Lincopensem episcopum requisitus. Et ego Henricus Henichinj prebendatus Lincopensis premissis miraculorum examinacioni, discussionj et conscripcioni ac omnibus aliis et singulis superius expressis, dum sic agerentur, presens interfui et in bona fide testificor ea sic deposita, examinata, discussa et conscripta fuisse ? Et in testimonium illorum me subscribo et sigillum meum appendo ? per prefatum venerabilem patrem dominum meum Lincopensem episcopum requisitus.
Gamla nyheter visar riktiga tidningsartiklar ur nationalbibliotekens digitaliserade arkiv — alltid från just denna dag, ett annat år. Om tidningen ›