Påven Clemens V skriver till ärkebiskopen i Uppsala samt biskopar, abbotar och övriga kyrkliga prelater med deras kapitel och konvent i Uppsala kyrkoprovins angående kätteriet bland tempelriddarna. Han förklarar att tempelriddarna, som allmänt betraktats som den kristna trons främsta kämpar och det heliga landets förnämsta försvarare, hedrats och gynnats av kyrkan med privilegier och friheter – men att fruktansvärda rykten om ordensbrödernas avfall från tron, avgudadyrkan och andra avskyvärda brott har nått hans öron, bland annat genom kung Filip av Frankrike. Först ville påven inte tro på anklagelserna mot så fromma män, men en högättad riddare av orden vittnade under ed inför honom att den som upptas i orden tvingas förneka Kristus och spotta på korset.
Påven berättar att han befallt ordens stormästare och främsta preceptorer i bland annat Frankrike, Normandie och Akvitanien att inställa sig hos honom i Poitiers för att saken skulle undersökas. Eftersom dessa inte kunde komma, uppdrog han åt kardinalerna Berengarius, Stephanus och Landulfus att tillsammans med stormästaren och preceptorerna noggrant granska fallet, varvid styrkta bekännelser om de nämnda brotten framkom. På kardinalernas inrådan har påven därför beslutat att inom två år, räknat från den 1 oktober, hålla ett generalkoncilium där tempelriddarorden och dess skyldiga bröder samt stödet till och återerövringen av det heliga landet ska behandlas. Han befaller nu ärkebiskopen och de nämnda biskoparna att antingen personligen infinna sig eller sända ombud till konciliet, som hålls i Vienne på utsatt tid, samt att samla in så mycket information de kan i dessa frågor. Påven framhåller att kung Filip inte drivits av girighet, eftersom han inte gjort anspråk på tempelriddarnas egendomar utan överlämnat dem till kyrkans förvaltning.
Clemens episcopus seruus seruorum dei. venerabilibus patribus .. Archiepiscopo vpsalensi et Episcopis ac Dilectis filijs Electis Abbatibus Prioribus Decanis Prepositis Archipresbiteris Archidiaconis et alijs ecclesiarum Prelatis exemptis et non exemptis et eorum Capitulis et Conuentibus per vpsalensem prouinciam constitutis. Salutem et apostolicam benedictionem. Regnans in celis triumphans ecclesia cuius pastor est pater eternus cui sanctorum ministrant agmina et laudis gloriam angelorum chori decantant in terris ad sui similitudinem et representationem constituit ecclesiam militantem unigenito filio dei uiui domino ihesu christo ineffabili commercio copulatam in qua idem unigenitus dei filius a patre progrediens per illustracionem paracliti procedentis pariter ab utroque statuit fidei fundamentum sane Romana ecclesia mater alma fidelium caput est disponente domino ecclesiarum aliarum omnium et Magistra, a qua ueluti a primitiuo fonte ad singulas alias eiusdem fidei riuuli deriuantur Ad cuius regimen uoluit christi clemencia Romanum Pontificem uice sui deputare ministrum ut instructionem et doctrinam ipsius eloquio ueritatis euangelice traditam, cuncti renati fonte baptismatis, teneant et conseruent, Et qui sub hac doctrina cursum uite recte peregerint, salui fiant, Qui uero ab ea(1) deuiauerint condempnentur Jpsa nempe Romana mater ecclesia iuxta Exigentiam possibilitatis ipsius ad cunctas orbis prouincias in quibus diuini nominis cultus uiget fideique catholice obseruantia rutilat intuitum sedule considerationis extendens, ac subiciens abolim, sue considerationis examini, diuturni calamitatis angustias illius specialis hereditatis dominice uidelicet terre sancte ab infidelibus miserabiliter conculcate, in qua idem patris eterni filius nostre carnis indumento contectus, salutem humani generis pietate ineffabili extitit operatus, quamque sua ipse uoluit corporali insignire presencia et proprij aspersione sanguinis consecrare multa sollicitudine studuit eidem terre retroactis(2) temporibus quibus potuit remedijs ut eriperetur(3) ab ipsis impijs subuenire. Et quia inter ceteros quos professio Christiane religionis includit Milites et Fratres domus Militie Templi Jerosolimitani, sicut est toti orbi notorium tanquam speciales eiusdem fidei pugiles, et iamdicte terre precipui defensores(4) ipsius terre negocium principaliter gerere videbantur, ipsos et eorum ordinem prefata ecclesia specialis fauoris plenitudine prosequens eos aduersus christi hostes crucis armauit signaculo, multis exaltauit honoribus ditauit facultatibus ac diuersis libertatibus et priuilegijs communiuit. Hij nimirum cum crederentur in domini seruitio sub regulari habitu fideliter militare sibi quasi cunctorum manus fidelium cum multiplici erogatione bonorum sentiebant multipharie multisque modis propterea adiutrices, sed proh dolor noua et calamitosa uox de malignitatis fratrum ipsorum enormitate progrediens nostrum impleuit immo uerius perturbauit auditum. Hec enim uox nuncia lamentationis et gemitus audientibus horrorem ingerit commouet animos mentes turbat et cunctis fidei Christiane cultoribus noue et ineffabilis amaritudinis calicem subministrat, et dum facti seriem eius necessitate poscente depromimus noster attenuatur preangustia spiritus et ualitudinis fatigata confractibus membra singula prenimio dolore tabescunt. Dudum siquidem circa nostre promotionis ad apicem summe pontificatus initium eciam ante quam lugdunum ubi recepimus nostre coronationis insignia ueniremus et post tam ibi quam alibi secreta quorundam nobis insinuatio intimauit quod .. Magister Preceptores et alij fratres ordinis *) dicte Militie Templi et etiam ipse ordo qui ad defensionem patrimonij ipsius domini nostri ihesu christi fuerant in transmarinis partibus deputati contra ipsum dominum in scelus apostasie nephandum detestabile ydolatrie vitium execrabile facinus sodomorum et hereses uarias erant lapsi. Sed quia non erat ueri simile nec credibile uidebatur quod viri tam Religiosi qui precipue pro christi nomine suum sepe sanguinem effundere ac personas suas mortis periculis frequenter exponere credebantur. Quique multa et magna tam in diuinis officijs quam in ieiunijs et alijs obseruancijs deuocionis signa frequentius pretendebant(5) sue sic essent salutis immemores quod talia perpetrarent huiusmodi insinuationi, ac delacioni ipsorum eiusdem domini nostri exemplis et canonice scripture doctrinis edocti aurem noluimus inclinare.(6) Deinde uero Carissimus in christo filius noster Philippus Rex francorum Jllustris cui(7) eadem fuerant facinora nunciata, non tipo(8) auaricie cum de bonis Templariorum nichil sibi(9) uendicare uel appropriare intendat *) immo ea nobis et ecclesie per deputandos super hoc a nobis administranda gubernanda conseruanda et custodienda liberaliter et deuote in regno suo dimisit(10) manum suam **) exinde totaliter amouendo. Sed fidei orthodoxe feruore suorum(11) progenitorum uestigia clara sequens accensus de premissis quantum licite potuit se(12) informans ad instruendum et informandum nos super hijs multas et magnas nobis informationes per suos(13) nuntios et litteras destinauit(14) infamia uero contra templarios ipsos increbrescente ualidius super sceleribus antedictis, Et quia eciam quidam Miles eiusdem ordinis magne nobilitatis et qui non leuis opinionis in dicto ordine habebatur, coram nobis secreto iuratus deposuit, quod in receptione fratrum prefati ordinis, hec consuetudo uel uerius corruptela seruatur, quod ad recipientis uel ab eo deputati suggestionem qui recipitur christum ihesum negat et super Crucem sibi ostensam spuit in uituperium Crucifixi, et quedam alia faciunt recipiens et receptus que licita non sunt(15) nec humane conueniunt honestati prout ipse tunc confessus extitit coram nobis urgente nos ad id officij nostri debito uitare nequiuimus quin tot et tantis clamoribus accommodaremus auditum Sed cum demum fama publica deferente ac clamosa insinuatione dicti Regis(16) nec non et Ducum, Comitum et Baronum, ac aliorum nobilium, Cleri quoque ac populi dicti Regni francorum(17) ad nostram propter hoc tam per se quam per procuratores et syndicos presentiam uenientium quod dolenter referimus ad nostram audientiam peruenisset quod Magister Preceptores et alij fratres dicti ordinis, et ipse ordo prefatis et pluribus alijs erant criminibus irretiti, et premissa per multas confessiones attestationes et depositiones prefati Magistri et plurium(18) Preceptorum, et fratrum ordinis prelibati coram multis Prelatis et . . heretice prauitatis Jnquisitore in Regno francie factas, habitas et receptas et in publicam scripturam redactas nobisque et fratribus nostris ostensas probari quodammodo uiderentur, et(19) nichilominus fama et clamores predicti in tantum inualuissent et eciam ascendissent, tam contra ipsum ordinem, quam contra singulares personas(20) eiusdem quod sine graui scandalo preteriri non poterat nec absque imminenti periculo tolerari Nos illius cuius uices licet immeriti in terris gerimus uestigijs inherentes, ad inquirendum de predictis ratione preuia duximus procedendum, multosque de Preceptoribus presbiteris, Militibus et alijs fratribus dicti ordinis reputationis non modice in nostra presentia constitutos prestito ab eis iuramento quod super premissis meram et plenam nobis dicerent ueritatem, super predictis interrogauimus, et usque ad numerum septuaginta duorum examinauimus(21), multis ex fratribus nostris nobis assistentibus diligenter, eorumque confessiones per publicas manus in autenticam scripturam redactas illico in nostra et dictorum fratrum nostrorum presentia, ac deinde interposito aliquorum dierum spatio in consistorio legi fecimus coram ipsis, et illas in suo uulgari cuilibet eorum exponi. Qui perseuerantes in illis eas expresse et sponte prout recitate fuerant approbarunt. Post que cum Magistro et precipuis Preceptoribus prefati ordinis intendentes super premissis inquirere per nos ipsos, ipsum Magistrum et . . francie . . Terre Vltramarine . . Normannie . . Aquitanie ac . . Pictauie Preceptores maiores nobis(22) Pictauis existentibus mandauimus presentari. Sed quoniam quidam ex eis sie infirmabantur tunc temporis quod equitare non poterant, nec ad nostram presentiam quoquomodo adduci, Nos cum eis scire uolentes de premissis omnibus ueritatem, et an uera essent que continebantur in eorum confessionibus et depositionibus quas coram . . Jnquisitore prauitatis heretice in Regno francie(23) presentibus quibusdam notarijs publicis et multis alijs bonis viris dicebantur fecisse nobis et fratribus nostris per ipsum Jnquisitorem sub manibus publicis exhibitis et ostensis, Dilectis filijs nostris Berengario .tit.(24) sanctorum Nerei et Achillei et Stephano tit. Sancti Ciriaci in Termis presbiteris et(25) Landulfo sancti Angeli diacono Cardinalibus de quorum prudentia experientia et fidelitate indubitatam fiduciam obtinemus commisimus et mandauimus ut ipsi cum prefatis Magistro et(25) Preceptoribus inquirerent tam contra ipsos et alias singulares personas dicti ordinis generaliter quam contra ipsum ordinem super premissis cum diligentia ueritatem et quicquid super hijs inuenirent nobis referre ac eorum confessiones et depositiones per manum publicam in scriptis redactas, nostro apostolatui deferre ae presentare curarent, eisdem Magistro et Preceptoribus absolutionis beneficium a sententia excommunicationis quam pro premissis si uera erant incurrerant si absolutionem humiliter ac deuote peterent ut debebant(26) iuxta formam ecclesie impensuri. Qui Cardinales ad ipsos Magistrum et Preceptores personaliter accedentes eis sui aduentus causam exposuerunt Et quoniam tam persone, quam res ipsorum et aliorum Templariorum in dicto Regno(27) consistentium in nostris manibus(28) erant quod libere absque metu cuiusquam plene et(29) pure super premissis omnibus ipsis Cardinalibus dicerent ueritatem, eis auctoritate apostolica iniunxerunt. Qui Magistri et Preceptores, francie Terre vltramarine, Normannie, Aquitanie ac Pictauie coram ipsis tribus Cardinalibus presentibus Quatuor Tabellionibus publicis et multis alijs bonis viris ad sancta dei euangelia ab eis corporaliter tacta prestito iuramento quod super premissis omnibus meram et plenam dicerent ueritatem coram ipsis singulariter libere ac sponte absque coactione qualibet et terrore deposuerunt et confessi fuerunt inter cetera christi abnegationem et spuitionem super crucem cum in ordine Templi recepti fuerunt et quidam ex eis se sub eadem forma scilicet cum abnegatione christi et(30) spuitione super crucem fratres multos recepisse, sunt etiam quidam ex eis quedam alia horribilia et inhonesta confessi que ut eorum ad presens parcamus uerecundie subticemus. Dixerunt preterea et confessi fuerunt esse uera que in eorum confessionibus et depositionibus continentur, quas dudum fecerant coram . . Jnquisitore heretice prauitatis, Que confessiones et depositiones dictorum Magistri et Preceptorum(31) in scripturam publicam per Quatuor Tabelliones publicos redacte, in ipsorum Magistri et Preceptorum et quorundam aliorum bonorum virorum presentia ac deinde interposito aliquorum dierum spatio coram ipsis eisdem lecte fuerunt de mandato et in presentia Cardinalium predictorum et in suo uulgari exposite cuilibet eorundem Qui perseuerantes in illis eas expresse ac sponte prout recitate fuerant approbarunt, et post confessiones et depositiones huiusmodi ab ipsis Cardinalibus ab excommunicatione quam pro premissis incurrerant absolutionem flexis genibus manibusque complosis humiliter et deuote ac cum lacrimarum effusione non modica petierunt. Jpsi uero Cardinales quia ecclesia non claudit gremium redeunti ab eisdem Magistro et Preceptoribus heresi abiurata expresse ipsis secundum formam ecclesie auctoritate nostra absolutionis beneficium impenderunt, ac deinde ad nostram presentiam redeuntes confessiones et depositiones prelibatorum Magistri et Preceptorum in scripturam publicam per manus publicas ut est dictum redactas nobis presentauerunt et que cum dictis Magistro et Preceptoribus fecerant retulerunt, Ex quibus confessionibus et depositionibus(32) ac relatione inuenimus sepefatos Magistrum et Fratres in premissis et circa premissa licet quosdam ex eis in pluribus et alios in paucioribus grauiter deliquisse. Attendentes autem quod scelera tam horrenda transire incorrecta absque dei omnipotentis et omnium catholicorum iniuria non poterant nec debebant, decreuimus de fratrum nostrorum consilio per ordinarios locorum ac per alios fideles et sapientes viros ad hec deputandos a nobis contra singulares personas ipsius ordinis, nec non et(33) contra dictum ordinem per certas discretas personas quas ad hoc r duximus deputandas super premissis criminibus et excessibus inquirendum. Hijs nempe que magis flere cogimur quam narrare cor nostrum passione nimia cruciatur et cum tanta proinde nobis immineat gemendi materia, fletum non possumus declinare, Quisnam catholicus hec audiens nimis non doleat et prorumpat in luctum, quis fidelis huiusmodi sinistrum euentum intelligens amara non emittat suspiria uerbaque lamentationis et mestitudinis non eructet cum tota christianitas huius(34) doloris sit particeps, et hic casus fideles percutiat uniuersos. Ex hijs etiam dum ministerio debite considerationis nostre mentis presentantur(35) obtutibus, ignis in nostris meditationibus exardescit et ad tanta discrimina releuanda suspirat affectus zelus accenditur et spiritus anxiatur. Ad quod cum nos sufficere commode non posse sciamus leuamus oculos nostros ad Montem, Montem quidem dei, Montem uberem, Montem pinguem unde oportunum prouenire nobis(36) auxilium et humiliter petimus et deuote(37) speramus. Et quia salubre in hijs adhibere remedium, interest generaliter omnium Nos cum eisdem fratribus nostris alijsque viris prudentibus exacto et(38) frequenti tractatu prehabito prout tante necessitatis instantia exigebat, de ipsorum fratrum consilio vniuersale Consilium sicut imitatione digna sanctorum patrum consuetudo laudabilis longeue obseruationis exemplo Nos instruit, a proximis kalendis Octobris ad duos annos immediate sequentes decreuimus congregandum ut in eo tam circa dictum ordinem et personas singulares et bona eiusdem et alia que statum tangunt fidei catholice quam circa recuperationem et subsidium terre sancte, ac reparationem ordinationem et stabilitatem ecclesiarum et ecclesiasticarum personarum, et libertatum earum(39), illa deo auspice communi consilio inueniatur prouisio et eiusdem approbatione Concilij roboretur per cuius salutiferam executionem uirtus altissimi elimatis erroribus roborata fide ad tramitem ueritatis reductis, errantibus reintegrata eiusdem fidei unitate extirpatis uitijs uirtutibusque plantatis correctis excessibus, moribus reformatis, repressis oppressionibus, libertate solida stabilitate munita recuperatis deperditis, et eiusdem terre statu prospero(40) reparato occupata restituat uastata restauret et restaurata conseruet Nobisque uiam aperiat idem ipse qui nouit, et facultatem tribuat ipse qui potest, ut sic in premissis iuxta intensum animi nostri desiderium sibi ministrare possimus salubriter quod idem uerus eiusdem vniuersalis sponsus ecclesie, ipsam dilectam suam purgatam maculis munitam uirtutum monilibus ac ornatam unam semper habeat et formosam ad sui nominis laudem et gloriam ad animarum profectum(41), robur fidei, pacem et exaltationem populi Christiani. Quia uero prosecutio tanti propositi tempore indiget, ut deductum maturius, facilius auctore domino effectum debitum sortiatur predictum tempus ad id duximus deputandum. Quocirca(42) vniuersitati uestre per apostolica scripta precipiendo mandamus quatinus uos fratres Archiepiscope . . Strauinensis et . . Anguriensis Episcopi reliquis uestrum Episcoporum in uestra Prouincia remanentibus ad ea que Pontificale officium exigunt tam in uestris quam illorum dicte Prouincie qui ad huiusmodi Concilium vniuersale accesserint Ciuitatibus et diocesibus exercenda omni negligentia relegata cunctis prout talis et tanti negotij qualitas exigit dispositis et paratis, sic medio tempore accingatis ad iter quod in huiusmodi decreto termino quem uobis et alijs peremptorie, assignamus in viennensi Ciuitate nostro uos Archiepiscope et Episcopi superius nominati personaliter vos, uero alij remanentes Episcopi Electi, Abbates, Priores Decani Prepositi Archipresbiteri Archidiaconi et Presbiteri Capitula et Conuentus per eosdem Archiepiscopum et Episcopos ad predictum Concilium accessuros quibus ad omnia que in eodem Concilio statuentur fient et ordinabuntur et fuerint oportuna concedatis plenariam potestatem de qua sufficienter constet per publica documenta conspectui presentetis. Quod si forsitan ipsis Archiepiscopis et Episcopis accessuris huiusmodi nolueritis concedere potestatem, eo casu uenire, uel alios procuratores ydoneos cum potestate simili ad idem Concilium teneamini destinare. Non obstantibus quibuslibet Priuiligijs seu Jndulgentijs quibuscumque personis ordini, dignitati seu Collegio sub quacumque uerborum forma uel expressione a predicta sede concessis per que possit effectus huiusmodi mandati nostri quomodolibet impediri, aut eidem in aliquo derogari. Jnterim quoque per uos et alios uiros prudentes deum timentes et habentes preoculis omnia que correctionis et reformationis limam exposcunt inquirentes subtiliter, et conscribentes fideliter Eadem ad ipsius Concilij notitiam deferant et nos nihilominus uarijs modis et uijs solers studium et efficacem operam dare proponimus ut omnia talia in examen huiusmodi deducta Concilij correctionem et directionem recipiant oportunam, Nullus inobedientie notam, et canonice ultionis acrimoniam uitare desiderans fallacium excusationum uelamento se muniat uel ex impedimentis itinerum que domino praua in directa et in uias planas aspera sua omnipotentia conuertente cessabunt friuole allegationis munimenta confingat ut a tam sancti prosecutione operis se subducat, sed occurant singuli uoluntarij ad id quod et diuine congruit uoluntati, et salutem animarum ac utilitatem respicit singulorum. Datum pictauis secundo Jdus Augusti Pontificatus nostri Anno Tertio.
Gamla nyheter visar riktiga tidningsartiklar ur nationalbibliotekens digitaliserade arkiv — alltid från just denna dag, ett annat år. Om tidningen ›